رونویسی در خوشنویسی؛ چرا بدون آن پیشرفتی اتفاق نمی افتد؟

«من نمی خواهم از روی دیگران کپی کنم»

این جمله را خیلی ها می گویند، معمولاً با نیت خوب! اما در خوشنویسی ، این جمله اغلب زود تر از زمانش گفته می شود.

تقلید یا رونویسی در خوشنویسی نه ضعف است، نه توقف؛ رونویسی شروع فهمیدن خط است.

رونویسی دقیقاً یعنی چه؟

رونویسی یعنی تلاش آگاهانه برای دیدن و بازسازی یک نوشتار درست. نه کپی کورکورانه یا تکرار بی فکر یک اثر.

در سنت خوشنویسی ایرانی، هنرجو سال ها:

• آثار استادان را می دید
• از روی آنها می نوشت
• مقایسه می کرد
• و آرام آرام چشمش تربیت می شد.

هدف این مسیر، شبیه نویسی دائمی نبود؛ هدف یاد گرفتن زبان خط بود.

چرا بدون رونویسی پیشرفت اتفاق نمی افتد؟

چون خطاطی ، فقط حرکت دست نیست. خطاطی ترکیبی از:

• نسبت ها
• فاصله ها
• ریتم
• و تصمیم های ظریف خوشنویس در لحظه است.

این چیزها با توضیح منتقل نمی شوند، باید دیده شوند.

رونویسی، چشم را به دیدن شیوه نگارش درست عادت می دهد. کسی که رونویسی نکرده، معمولاً نمی داند چرا یک خط خوب است، فقط حس می کند خوب است.

تفاوت رونویسی و کپی کاری کجاست؟

کپی کاری یعنی تکرار نتیجه. رونویسی یعنی فهم مسیر.

• در کپی کاری :  فقط شکل نهایی مهم است.
• در رونویسی :  مسیر حرکت ، فضاهای پر و خالی و چرایی شکل کلمات اهمیت دارند.

به همین دلیل است که گاهی رونویسی دو نفر از یک اثر می تواند نتیجه متفاوتی داشته باشد: یکی رشد کند و دیگری نه.

چرا بعضی ها از رونویسی فرار می کنند؟

چون رونویسی کردن صبر می خواهد و صبر در دنیای امروز کمیاب است.

بعضی ها می خواهند خیلی زود سبک خودشان را داشته باشند، بی آنکه زبان خط را بلد باشند.

نتیجه معمولاً این است:

• خط شلوغ می شود.
• آزادی طاهری کلمات زیاد می شود
• اما در مقابل ، انسجام کم می شود.

آزادی بدون شناخت، معمولاً به بی فرمی می رسد.

رونویسی تا کی لازم است؟

تا وقتی که چشم از دست جلو نزده است.

زمانی که اتفاق جالبی می افتد: دیگر لازم نیست از روی اثر نگاه کنید ، خط در ذهنتان شکل گرفته است.

در این زمان رونویسی کم کم تبدیل می شود به انتخاب و انتخاب، اولین نشانه ی شکل گیری سبک فردی است.

نه با اعلام رسمی، نه با ادعا ، بلکه به طور طبیعی.

آیا رونویسی خلاقیت را می کشد؟

برعکس .

رونویسی درست ، خلاقیت را نجات می دهد. چون خلاقیت بدون ساختار، خیلی زود فرسوده می شود، اما خلاقیتی که روی فهم بنا شده باشد، ماندگار است.

بیشتر خوشنویسان بزرگ، قبل از آنکه شناخته شوندف سال ها ناشناس تقلید کرده اند.

جمع بندی 

در خوشنویسی رونویسی عقب گرد نیست؛ مرحله ای برای دیدن و یادگیری است. مرحله ای که چشم را تربیت می کند تا نسبت ها، ریتم و تعادل را بشناسد.

آزادی وقتی معنا پیدا می کند که بر فهم تکیه داشته باشد و سبک شخصی نتیجه ی همین فهمیدن هاست.

اگر رونویسی درست انجام شود، نتیجه را تکرار نمی کند بلکه نگاه را تربیت می کند.